Affichage des articles dont le libellé est pays de Toulon. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est pays de Toulon. Afficher tous les articles

mercredi 10 décembre 2014

LOUIS MARGAILLAN : EI FELIBRE DE LA MAR






EI FELIBRE DE LA MAR 



Lou Capitàni de marino 
Sus un batèu bèn armeja, 
Maugrat la mar que s’enverino, 
S’arrisco au luen pèr vouiaja; 

Mai lou pescaire de sardino 
Qu’a lou siéu qu’es tout trauquiha, 
Quand la broufounié lou chagrino, 
Cerco un abri pèr si louja. 

Tau iéu, sus lei flot literàri, 
De la pòu de faire d’auvàri 
En afrountant lou toumple amar, 

Paure troubaire en qu tout manco 
M’abrìti dins vouesto calanco, 
Bràvei felibre de la Mar! 




LOUIS MARGAILLAN 




Marsiho 1879.



*+*+*+*



mercredi 12 novembre 2014

Louis ASTRUC : LA MAR RIS








LA MAR RIS 





Coume une cabro fouligaudo 
Cour disaverto; es bon matin, 
L’aubo mesclo soun diamantin 
A la mar facho d’esmeraudo. 
Eilavau, lou fort Sant-Louvis 
Sort de soun sen coume uno estello, 
Lou pescaire urous alestis 
Si fielat e si canestello. 

Coume de pichot gàrri blanc 
Que soun lou jouguet d’uno cato, 
Dins la luenchour la mar acato 
Barco, barquet, batèu galant; 
Çai lou ventoulet boufo puro 
L’óudour dis augo qu’a rauba 
En flourejant la bourdaduro 
Resplendissènto dóu riba. 

Es l’ouro ounte tout se reviho 
Sus la mar; lou cèu es risènt 
E counvido à freireja ‘nsèn 
Lou travai e la pouësìo: 
E lou pouèto à l’ourizount 
Cerco à legi dintre la brèino, 
Dóu tèms que dison si cansoun 
Li travaiaire de la Sèino.

Pèr la Sèino van s’embarca 
Ei travaiaire de marino, 
Dóu soulèu sout la flamo aurino 
Un veissèu nòu vèi boulega. 
E lou pouèto vèi lis erso 
Que s’aprèston à batre un ban 
Is avans-gardo dóu Coumèrço, 
A-n-aquèu pople fièr e grand. 

Dóu cèu la mar es lou mirage: 
Se Diéu mau-countènt trais si tron. 
Di bastimen pico lou front 
E de l’iro sort lou naufrage, 
Mai vuei amount tout es seren, 
Tout dèu canta, car l’oundo dindo 
Car sus l’empèri de Sufren 
La gràci trauco siavo e lindo. 

Vese li ro douçamenet 
Sautourleja sus l’aigo claro 
Tau que d’enfant que bresso encaro 
La maire emé si poutonnet; 
Vese li roucas fort, sevère, 
Dintre l’espèro dóu marin 
Qu’à soun pèd vai manda lou ferre: 
I’aura pas d’estèu de-matin. 

Vese la pas e l’alegrìo 
Lis isclo alin soun touto d’or 
E jiton eiça vers lou port 
Un rebat d’aubo qu’escandiho; 
La mar es véuso de gabian, 
Mai en l’èr milo dindouleto 
Passon, repasson, pièi s’en van 
An, pèr fugi, coumprés l’aureto.

Vese enca, vese lou bonur. 
Vese un gros bastimen qu’arribo 
E quàsi lèst à touca ribo; 
Despaciènt, coupant li flot pur, 
Dins une barco un jouvènt remo, 
Manjo l’espàci dóu regard... 
O dous amour! vese uno femo... 
E de poutoun pleno es la mar! 

Vese plus rèn, mai bèn entènde 
Enjusquo dins moun cor prega, 
Dins la countemplacioun nega 
Ause tout ço qu’à Diéu se rènde. 
E ris la mar de tant d’amour, 
E lis oundo en partènt courriolo, 
Van dire aquelo bono imour 
A l’óurizount, is isclo, i colo! 





Louis ASTRUC. 





Touloun, 9 de nouvembre 1878. 


***


jeudi 24 juillet 2014

Peise : LEIS PASTRES ET L’ARET








LEIS PASTRES ET L’ARET 


FABLO 
Dediado eis Électours qu’an pas la voyo de voutar. 



L’autre matin après l’eigagno, 
Dous pastrilhouns si mettien en campagno 
Per faire paisse seis moutouns. 
L’un preferavo anar dins leis valouns 
Et l’autre aimavo mies escalar la mountagno. 
Ah! n’en gasteroun de resouns 
Mai que n’aurien pouscu n’en gastar vingt femellos! 
Après miech’ houro de querellos, 
Siegueroun autant avança 
Qu’au moument qu’avien coummença. 
Un deis dous qu’avie proun de tout aquest’auvari 
Diguet: — Faguem ben miès, counsurtem lou bestiari, 
Selon ce que decidara 
Se virarem dau caire que voudra, 
Et finirem ensin nouastreis chicanos. 

Tant fa, tant va! appelloun au counseou 
Un vieilh aret qu’à l’oumbro de seis banos. 
Fasie la radasso au souleou. 
- Tu qu’as de sen, l’ami, decido aquesto affaire, 
Et piei farem ce que diras de faire. 
— Tant nous ploou, dis l’aret, davant coumo darrie! 
Qu’anem dins lou valoun vo dessus la mountagno, 
Qu’aguem l’oumbro d’un pin vo ben d’uno baragno, 
Per lou troupeou tout acot es parie; 
Perque nous derangear? va sabez ben d’avanço, 
Serve de ren de tant nous counsurtar.
N’a ben proun que pagam leis vioulouns per la danso, 
Es ben lou men que nous leissez estar! 

Electours dourmious, alors que vouastreis pastres 
Venoun vous demandar de li dounar la man 
Per empachar de vols, de crimes, de desastres, 
D’haut! d’haut! revilhas vous, leis leissez pas en plan, 
Car leis loups douarmoun pas; au found de seis tanièros, 
Leis frèros, leis amis, alin tenoun counseou 
Et cercoun lou mouyen de v’espaussar leis nièros 
Quand fes, coumo l’aret, la radasso au souleou. 


- - - 



dimanche 6 juillet 2014

Peise : CHANT NATIOUNAU DE LA PROUVENÇO






CHANT NATIOUNAU DE LA PROUVENÇO 


Chanté par M Paul BOYER, du Gymnase de Marseille 
dans “M. Arléri”, opérette en un acte 

Musique de HUGH CAS. 



La countrado ounte ai pres neissenço 
Semblo lou paradis per iou; 
La bello terro de Prouvenço 
Es un peÏs benid de Diou. 

Sa mar es toujours bello, 
Soun souleou toujours d’or, 
Et la terro per ello 
Escam po soun tresor. 
Dins la coualo embeimado 
Caussigaz que de flours, 
Et dins la valounado, 
Troubaz à chasco piado 
Un nis per leis amours. 

La countrado ounte ai pres neissenço, etc. 

De Franço la courouno 
A pas plus fin diamant; 
Soun esplendour li douno 
Un trelus plus brilhant. 
Seis enfants, dins l’histori, 
N’an pas gès de rivaus..... 
A Paris, per sa glori, 
Aquelleis que fan flori 
Qu soun ? de Prouvençaus! 

La countrado ounte ai pres neissenço, etc

As tout per tu, Prouvenço!.... 
Un ciel toujours seren; 
Pouesio et scienco 
Grilhoun dedins toun sen. 
Teis filhettos soun bellos, 
Teis jouvens courageous, 
Teis flous toujours nouvellos , 
Teis vertus eternellos 
Et teis vins generous. 

La countrado ounte ai pres neissenço, etc. 

Per tu, vieilho Marsilho, 
Que trioumphe esclatant!..... 
Lou mounde se revilho 
En entenden toun chant. 
Quand l’ennemi s’avanço, 
Aqueou chant redouta 
Resclantis! et piei lanço 
Leis enfants de la Franço 
A l’immortalita!!!..... 

La countrado ounte ai pres neissenço, etc. 

- - - 


dimanche 4 mai 2014

F. Peise : L’ENSIGNO DAU GROULIE








L’ENSIGNO DAU GROULIE 





Responso à Moussu TONY SAPET 
à prepau de la pouesie prouvençalo, 
la CREATIEN DE LA FREMO, que m’a dedicat. 




Un debut! .... Asse, anem! ... Eicot pourriet ben estre 
D’un galegeaire uno plesentarie. 
Ta muso millo fes mi lou repetariet, 
Que n’en creiriou pas ren. Diou qu’es un coou de mestre! ... 
L’histori de la couet à cadun a fa gaud; 
Et piei per ma gouverno es vengado à prepau. 

Sabiou ben que la fremo ero un mau necessari.... 
En qu v’a dies!... Ah! plagni lou canari 
Que s’assipo à soun trebuquet! 
L’homme en aqueou cimeou de tout temps s’envisquet... 
Devinoun... devinaire... et vaquit lou mariage! 
Dessus l’ensigno d’un pegot 
Vigueri un jour un bel image 
Ounte sortiet d’un vieilh sabot 
Tres testos que fasien ensem proun tristo mino: 
Uno testo de fremo, uno autro de mounino 
De l’autre caire uno testo de gat! 
Souto aquello chimaraduro 
Nouastre groulie de sa bello escrituro 
Esteis mots aviet empegat: 
A la caussuro emplido de malici. 
V’aviet pas escrich per caprici, 
Car s’es sachut que lou mesquin 
En meinage ero esta tant hurous que Tounin. 
S’aguesse counouigut ta gayo histourieto 
Auriet à coou segur mes la fremo souleto 

Contro la fremo as ben cridat 
Mai digo-mi, de que te lagnes! 
Et subretout de que ti plagnes! 
Avalem lou bouilhoun coumo Diou l’a mandat. 
Semblo, tu que sies nat’me touto la crespino, 
Qu’au rousier dau vesin as troubat cauquo espino. 
Et qu’auries dich se t’eres maridat ?....



*+*+*


vendredi 2 mai 2014

TONY SAPET. : LA CREATIEN DE LA FREMO - la création de la Femme









LA CREATIEN DE LA FREMO 





Dedicat à moun ami et coullego PEISE, 
laureat dau concours pouetique d’à-z.Aix, 
per la talounado. 






Toun conte, moun ami, m’a fa crebar de rire; 
Aro coumpreni ben perque meste Tounin 
De l’infer prenguet lou camin. . . 
Eme Goutoun lou ciel per eou serie ‘sta pire!... 
Me siou ben souvent demanda 
Perque la fremo es tant marrido; 
L’ai reflechi touto ma vido..... 
Tamben mi siou pas marida. 
La Geneso nous dis que quand Diou fet lou mounde, 
Creet d’abord lou ciel, la terro eme la mar; 
Piei faguet lou souleou per li voire plus clar, 
L’auceou que va per l’er, lou lapin que s’escounde 
Et touto espeço d’animaus..... 
Leis cabros per leis boucs, la poulo per leis gaus. . . 
Per cade mascle sa femello. 
Dins lou sieixieme jour, quand siguet revilha, 
Aviet basto fini de durbi la parpello 
Que si diguet: — Ai pas mau trabailha! 
Mais ai pa’ nca feni. Prend un peçu de terro, 
S’escupe dins la man, 
Et dins un vira-d’uil te fabriquet Adam, 
Nouestre seigne-reire-grand-pero. 

Quand Adam siguet fach, Diou qu’a toujours resoun,
Penset: — Aqueou grivouas poou pas restar garçoun; 
D’uno mouilhè, bessai deman aura besou... 

Et coumo Adam dourmiet, à la chut-chut l’accouesto... 
Senso lou fa quielar li derrabo une couesto. 
Aqueou tour sieguet tant leou lès!... 
Et lou bouan Diou s’anavo mettre en frè 
Per faire une fremo agreablo, 
Bello, douço, charmanto, aimablo, 
Que de soun homme à coou segur 
Dessus la terro auriet fa lou bonhur. 
Coumo lou bouan Diou li songeavo, 
Un singe per aquit roudavo, 
Sauto sus la couesto subran , 
La prend et piei... garco lou camp. 
Lou bouan Diou restet sot coumo un foundur de clocho. 
Mai de garapachoun vers lou singe s’approcho, 
L’arrambo per la couet... Tiro tu... tiro iou... 
— La manges pas, marrias! cridavo lou bouan Diou. 
La mounino que la rouigavo 
De soun caire tamben tant que poudiet tiravo. . 
Enfin lou bouan Dieu sayet tant 
Que dau singe la couet li petet dins la man. 
Lou singe, aqueou voulur, demandet pas soun resto, 
Et lampet dins lou boues ounte manget la couesto. 
Dau charpin lou bouan Diou per punir nouastre gus 
Decidet que sa raço anariet lou cuou nus. 

Entandaumen sa peno ero toujours la mêmo, 
Car li fouliet faire la fremo. .. 
Et coumo la couesto d’Adam manquet, 
Eme la couet dau singe la faguet. .. 

Vaquit moun histori fenido; 
Acot t’apprendra, moun pitouet, 
Perque la fremo es tant marrido 
Et perque l’a de singes senso couet!!! 




TONY SAPET. 


mardi 22 avril 2014

F. Peise : LOU GARRI ET L’ELEPHANT - FABLO REVIRADO DE LAFONTAINO








LOU GARRI ET L’ELEPHANT 


FABLO REVIRADO DE LAFONTAINO 



Un pichounet ratun, sortent de sa garrigo, 
Sus soun camin rescontro un Elephant, 
Et autant dessena que poou v’estre un enfant, 
Vent s’amusar à li faire la figo. 
— Te, ve, disie, d’aqueou Caramantran! 
Et de que pouarto sus l’esquino ? 
Carregeo aqui dessus deis Indos lou gran Kan 
Soun chin, soun gat, soun jacquot, sa mounino 
Et sa battarie de cousino. 
Et piei cadun si mette à ginoux davant d’eou; 
Que soun fadas, leis gens, de faire lou beou-beou 
Davant d’aquello grosso masso! 
Crei dounc de m’esfrayar en tenent tant de plaço?.....
Et coumo s’en fasent vo mai vo m’en de brut 
Poudias passar per un darut. 
Mai tout garri que siou proumetti, s’acot duro, 
De n’en faire avalar de verdo et de maduro. 
Cresoun beleou que siou la mita d’un... coudoun? 
Lou garri n’ero pas au bout de soun sermoun 
Que lou gat, sortent de sa gabi, 
Li prouve qu’un ratun, mai siegue un beou parlant, 
Ero pas tant qu’un Elephant. 
Et lou paure ratun fet un pet coumo un babi.


- - - 


mercredi 16 avril 2014

F. Peise : L’AMATOUR DE L’ANTIQUITA





L’AMATOUR DE L’ANTIQUITA 


Uno vieilho dau temps passa 
Que portavo enca la coquetto, 
Lou long coutilhoun retroussa, 
La fountangeo et la colleretto. 
Qu’eroun de modo 1’a cent ans, 
Dau temps de nouastreis reires-grands, 
Aviet mes, un jour de mariage, 
Sa raubo à pouncho à grand ramage, 
Que datavo dau rei René. 
Lou falbalas coulour canari, 
Que sa grand maire li dounet, 
Ero garni d’un grand papari, 
De roussignoous, de tolipans, 
De gros carreous de quatre pans,
Et d’uno rougeour tant requisto, 
Qu’un poou mai levavo la visto. 
Un espeço de freluquet, 
Que vesen qu’aviet l’habiquet, 
L’esquicho-nas et la badino, 
Cresen d’aguer ben bouano mino, 
Venguet faire lou parpailhoun; 
Li dis: — Vous demandi ‘no graci! 
Permettez, Madamo, qu’embrassi 
L’embas de vouastre coutilhoun. 
— Moussu, li respouande Nanoun, 
S’avez pas envejo de rire, 
Fe mi lou plesi de mi dire: 
Qu’a tant moun coutilhon que n’en sias enchanta? 
— A la foulie, Madamo, aimi l’antiquita!!! 
La vieilho alors, que l’aviet touto lesto, 
Li dis: — Moussu, serez leou countenta 
Senso troou vous roumpre la testo: 
Baisaz moun c..., a ben senso countesto, 
Que va cresez vo noun, 
Vingt ans de mai que moun beou coutilhoun! 


samedi 22 mars 2014

F. Peise : LA LUNO ET LOU SIEIFOURNEN - CONTES DE SIEIFOURS



 
 Lou pescaluna 
de Lunèu





LA LUNO ET LOU SIEIFOURNEN
 

Per un beou souar d’aquest’ estiou,
Un sieifournen nouma Roumiou,
Au found d’un pous viguet la luno;
De vèire aquel astre tant bas
Es pourtant cavo assaz coumuno .
Deis Sieifournens quand me parlaz!...
Dau gros esfrai que l’accusessoun
D’aguer jita la  luno, au pous,
 
Nouastre homme ben avant que leis gens si levessoun,
Vouguet la retirar d’aqueou pas dangeiroux.
Senso mai calcular s’encourre à la bastido,
Cerco ,fureto et fenis per troubar
Uno couardo gaire soulido.
An dich (et pamen v’an pas pouscu prouvar)
Que n’ero quasiment qu’un  bout de cordurado
De carbe o de coutom fiela dins la jornado.
Basto! siégue ce que voudra
Cauque jour si destapara.
Roumiou d’abord au bout de la cordello
Estaco un cerco-pouire et lou jieto dedin.
Se bouto alors à tirar la ficello.
Tiro que tiraras!... per malhur en camin
Lou croc s’ero empacha; doun mai Roumiou soucavo
Doun mai fasiet d’esforts, men la luno avançavo.
Cresez que per aco si destimbourlara...
Roumiou n’es pa’ n’enfant per prendre uno autro routo;
Ero tout suzarent tout peou fasiet sa gouto.
S’escupe dins leis mans et s’entourno à tira.
En bouffant coumo un buou nouastre homme si delego...
— Saïo! anen! zou! la senti que boulego.
La cordeletto pèto et vaquit lou mesquin
Leis quatre ferr’ en l’er au mitan dau camin.
Ensin coucha vis amoundau la luno
Ben d’aploumb sus soun naz;
— Aquello per lou coou poou ben coumptar per uno!
En grattant soun... Bertrand fa nouastre bedigas
N’ai fout’ un beou d’acord mai qu creira bagasso!
Que dau rebound ai mes mai la luno à sa plaço!... 


*+*+*+*